Otto Jelsma, onze bestuursvoorzitter, neemt per 1 oktober afscheid. Hij gaat met pensioen na zich negentien jaar met hart en ziel te hebben ingezet voor mboRijnland en zijn rechtsvoorgangers. Een gesprek over bevlogenheid, passie, flexibilisering van het onderwijs en de balans tussen ratio en gevoel.
Wat is flexibel onderwijs eigenlijk?
“Heb je even?”, vraagt Otto lachend en begint gepassioneerd te vertellen. “Flexibel onderwijs draait kort gezegd om keuzemogelijkheden voor de student. Maar om goed te kunnen flexibiliseren, is genadeloze standaardisering nodig.” Een paradox? Niet voor Otto. “Denk aan legoblokjes. Die blokjes – gestandaardiseerde onderwijsmodules – kun je steeds opnieuw combineren tot maatwerktrajecten, waardoor studenten hun opleidingstraject kunnen verbreden, verdiepen en ook verlengen of versnellen.”
Welk probleem lost flexibilisering op?
Volgens Otto is het dé manier om het beste beroepsonderwijs te bieden. Niet alleen omdat het onderwijs en de organisatie wendbaarder worden, maar ook om problemen als uitval en vastgelopen studenten tegen te gaan. “Er is een enorme vraag naar goed opgeleide mbo’ers, maar we zien nog te veel studenten afhaken. Flexibilisering maakt overstappen eenvoudiger, ook tussen opleidingen of van vmbo naar mbo. Dat voorkomt uitval en verhoogt het studiesucces.” Wat mboRijnland betreft, loopt de organisatie voorop. “We hebben dit echt instelling-breed aangepakt, met een integraal programma. Daardoor spreken we elkaars taal beter, werken we vanuit dezelfde principes. Landelijk behoren we daarmee tot de kopgroep. Samen met het werkveld maken we losse onderwijsmodules, waarmee betekenisvolle leertrajecten ontstaan. Zo worden we een gewaardeerde kennispartner in de regio.”
Waar ben je trots op?
Otto denkt even na en komt terug bij de beweging van flexibilisering die steeds meer vorm krijgt. Hij benadrukt dat flexibilisering geen doel op zich is, maar een middel om onderwijs en beroepspraktijk dichter bij elkaar te brengen. Hij is trots op wat mboRijnland heeft bereikt, maar ook realistisch. “Het is een taai proces. Verandering kost tijd. Soms frustrerend traag, maar ik heb geleerd en geaccepteerd dat het die tijd ook nodig heeft.”
Desondanks noemt hij de beweging richting flexibel onderwijs één van de hoogtepunten van zijn carrière. “Ik ben ontzettend trots dat we dit met z’n allen voor elkaar krijgen.” Daarnaast noemt hij zijn contact met studenten: “Toen op LinkedIn de aankondiging van mijn afscheid verscheen kreeg ik daar veel reacties op die me persoonlijk raakten. Wat me het meest raakte waren de reacties van studenten en oud-studenten. Die had ik helemaal niet verwacht. Klaarblijkelijk ben ik er toch in geslaagd om verbinding te leggen met onze studenten. Daar ben ik blij mee en trots op.”
Waar heb je het meest van geleerd?
Zijn vertrek per oktober 2025 markeert het einde van bijna twintig jaar bij de organisatie. “Waar is die tijd gebleven?”, verzucht hij. “Het is een rijkdom geweest om met zoveel bevlogen mensen te mogen werken.” Hij kijkt terug op waardevolle samenwerkingen, reorganisaties die balans zochten tussen inhoud en gevoel, ratio en emotie. “Ik heb het meest geleerd van de verschillende reorganisaties en dingen die niet in een boekje staan, van onderstromen, emoties en taaie processen.”
Welke eigenschappen heb je nodig in jouw rol als bestuursvoorzitter?
“Je hebt iemand nodig met visie. Daarnaast zijn verbindend vermogen en empathie ook erg belangrijke eigenschappen. Een andere eigenschap is besluitvaardigheid; je komt voor keuzes te staan waarvan je niet 100% zeker weet of jouw keuze goed uitpakt. Daar is moed voor nodig. Geen knikkende knieën en slappe ruggengraten. Je moet bovendien bereid zijn om de consequenties van je keuzes te aanvaarden.”
Wat wil je je opvolger meegeven?
“Lach veel. Heb plezier. Dit is het meest betekenisvolle werk dat je kunt doen. Pak het niet te zwaar op. Het mag ook licht zijn.”
We bedanken Otto voor zijn tomeloze en bevlogen inzet voor mboRijnland en wensen hem alle goeds toe samen met zijn vrouw, kinderen en kleinkinderen.
In deze podcast kun je het hele gesprek met Otto beluisteren.
Daarna kregen de burgemeester en wethouder een rondleiding in de keuken van de koks, waar de studenten druk aan het schoonmaken waren. Vervolgens trokken de heerlijke bakkersgeuren hen de bakkerij in, waar de laatste zoete broodjes werden gebakken en beiden in gesprek raakten met een student Zelfstandig Bakker.
pronkstukken die tentoongesteld waren, zoals o.a. een gereedschapskist, een vuurkorf en een zonnewijzer. Het bezoek eindigde met een korte presentatie van Gijs Vlieland en gesprek over de samenwerking van mboRijnland met de gemeente en verschillende andere partners in Leiden. Tot slot lichtte Daisy Driessen een aantal projecten toe die studenten en docenten onder de vlag van Leren met de Stad doen samen met en voor bewoners van Leiden.
“Ik wist niet dat je zoveel verschillende functies had bij Defensie, vertelt Josephien, tweedejaars Technicus Engineering. Het is niks voor mij, maar dát verraste me wel.” Haar studiegenoot heeft wel interesse om na haar studie de militaire opleiding te volgen. “Ik heb altijd al wel interesse gehad om bij Defensie te werken, maar het was een beetje weggezakt. Ik ga kijken of ik dit parttime erbij kan doen, want ik heb al een vaste baan aangeboden gekregen van mijn stagebedrijf.”
Natasha Ouwehand, docent Verpleegkunde en een van de organisatoren: “We vinden het belangrijk om op deze dag onze studenten in het zonnetje te zetten en leuke en aansprekende workshops te organiseren waarbij ze ook nog nieuwe dingen leren. Zo was er een workshop schilderen en theater, maar ook een workshop over werken als verpleegkundige in een gevangenis. In een andere workshop maakten studenten een noodkamp voor noodsituaties als een oorlog of ramp.”
Sander Kuin, trainer en coach bij PLNT: “Ik let erg op de gezichtsuitdrukking van de studenten. Soms zie je die glinstering, die nieuwsgierigheid en dat talent bij een student die echt dat ondernemerschap in zich heeft. Zo heb ik vandaag een jongen ontmoet die straks met me meegaat naar de volgende ondernemersmarkt. Geweldig!”
“Deze waardering maakt ons niet alleen trots, maar ook dankbaar. Het motiveert ons om verder te bouwen aan een krachtige mbo-sector, waarin sport en vitaliteit een sleutelrol spelen in het welzijn van mensen. Ze brengen mensen letterlijk en figuurlijk in beweging en bouwen zo aan gezondheid, vertrouwen en veerkracht. De studenten van Sport en Bewegen zijn daarin geen toeschouwers, maar aanvoerders. En dat verdient alle erkenning!”, aldus Jordy Gijsberts, onderwijskundig teamleider Sport & Bewegen.
“In het Experimenteerhuis maken studenten op een laagdrempelige manier kennis met zorginnovatie,” aldus Ilse Nugter, onderwijskundig teamleider van het team Verpleegkunde & Verzorgende. “Ze nemen die kennis mee naar hun stageplekken, trainen zorgmedewerkers en laten burgers in Zoetermeer kennismaken met diverse technologieën. Zo bouwen zowel docenten als studenten mee aan een toekomst waarin mensen langer thuis kunnen wonen én leiden we studenten op tot echte toekomstbestendige zorgprofessionals.”