Categorie archieven: Zorg

mboRijnland ontvangt een Comeniusbeurs voor het innovatieve onderwijsproject ‘Leren van ervaringen: moreel bewust in de praktijk’, dat samen met Leyden Academy wordt ontwikkeld. Met deze beurs krijgen mboRijnland en Leyden Academy de mogelijkheid om een vernieuwende onderwijsmodule te ontwikkelen voor de zorgopleidingen Verzorgende IG en Verpleegkunde. Deze module helpt studenten om morele dilemma’s uit de beroepspraktijk te herkennen, te onderzoeken en bespreekbaar te maken, zodat zij beter voorbereid zijn op complexe zorgsituaties.

Leren vanuit echte praktijksituaties 

Studenten in de zorg maken dagelijks situaties mee die hen aan het denken zetten. Bijvoorbeeld wanneer de wens van een cliënt botst met de veiligheidsprotocollen, wanneer familie andere verwachtingen heeft dan de zorgprofessional, of wanneer protocollen geen direct antwoord geven op de vraag hoe om te gaan met een complexe situatie. 

Juist deze ervaringen vormen het vertrekpunt van de te ontwikkelen onderwijsmodule. Niet de theorie, maar de praktijkervaring van de student staat centraal. Studenten leren om situaties te onderzoeken, morele dilemma’s te herkennen en hierover in gesprek te gaan met medestudenten, docenten en werkbegeleiders. 

Marianne Schouwstra, docentonderzoeker bij CIV Welzijn & Zorg van mboRijnland, ziet hierin een belangrijke meerwaarde: “Studenten maken in de praktijk uiteenlopende situaties mee die hen raken. Soms voelen ze spanning, twijfel of ongemak, maar weten nog niet goed hoe ze dat kunnen bespreken met collega’s. Met deze module leren zij om zulke ervaringen serieus te nemen, te onderzoeken en te verbinden aan professioneel en moreel handelen. Zo wordt de praktijk niet alleen een plek om vaardigheden te oefenen, maar ook een plek om te leren wat goede zorg betekent.” 

Binnen het project worden verschillende materialen ontwikkeld, waaronder een docentenhandleiding, praktische werkvormen, een studenten-doeboek en een inspiratiedocument met voorbeelden uit onderwijs en praktijk. Daarnaast leggen studenten hun praktijkervaringen vast in de Echo-app, leren hierop te reflecteren en te benutten in het leerproces. 

Praktijk de basis voor leerproces  

Een belangrijk verschil met bestaand onderwijs is dat praktijkervaringen in deze module niet alleen een voorbeeld zijn, maar de basis vormen van het leerproces. Studenten brengen eigen situaties in vanuit de praktijk. Deze ervaringen worden gebruikt om het gesprek te voeren over professioneel handelen, waarden en keuzes en hier dieper op in te gaan.  

In zorgopleidingen is veel aandacht voor beroepshouding, reflectie en professionele identiteit. Deze nieuwe module richt zich specifiek op de morele ontwikkeling van studenten: hoe maken studenten in de praktijk bewuste keuzes in ethische of morele vraagstukken, wanneer niet direct duidelijk is wat ‘goede zorg’ inhoudt? 

Samenwerking tussen onderwijs, praktijk en onderzoek

De samenwerking met Leyden Academy zorgt voor een sterke verbinding tussen onderwijs, praktijk en onderzoek. Door samen te ontwikkelen ontstaat een module die inhoudelijk stevig onderbouwd is en aansluit bij de leefwereld van mbo-studenten en de dagelijkse realiteit in de zorg.  

De looptijd van het project is 18 maanden en wordt uitgevoerd op twee locaties van Het Leerhuis van mboRijnland, waar studenten voor de zorg worden opgeleid. Studenten, docenten, werkbegeleiders en praktijkopleiders werken samen aan de ontwikkeling, uitvoering en verbetering van de module.

ActiVite, Alrijne en mboRijnland slaan in de regio Leiden de handen ineen voor een nieuwe praktijkleerroute: het Leerhuis, ontwikkeld door CIV Welzijn & Zorg.  Studenten doen bij deze leervorm niet alleen praktijkervaring op tijdens hun stage, maar gedurende hun hele opleiding in het ziekenhuis, verpleeghuis en thuiszorg. Monica Verstelle, Lecturer practitioner bij Alrijne: “Met het Leerhuis staan studenten vanaf dag één midden in de zorg.” 

Je zou het Leerhuis kunnen omschrijven als de 4×4 methode: 4 jaar lang leren studenten 4 dagen per week 4 uur per dag in een leslokaal en 4 uur op de werkvloer. Het mooie is: die leslokalen bevinden zich ook in de zorgorganisatie. Zo kunnen studenten de theorie die ze ‘s ochtends hebben geleerd, ‘s middags direct in de praktijk brengen. Of de vragen die bij de zorg ‘s morgens naar boven komen, ‘s middags meteen stellen aan de docenten. “Samen met docenten, die de praktijk ingaan, creëren we een leeromgeving waarin we dagelijks met leervragen en praktijkervaringen werken”, zegt Verstelle.  

In korte tijd veel leren 
“Uit eerdere ervaringen met het Leerhuis in Gouda is gebleken dat studenten in korte tijd veel leren”, vertelt Astrid Kalmeijer, onderwijskundig teamleider Welzijn en Zorg bij mboRijnland. “Hun leercurve gaat exponentieel omhoog. Bovendien doen studenten vanaf de eerste dag ervaring op in de beroepspraktijk. Dit motiveert en geeft een realistisch beeld van het beroep waarvoor ze leren.” Bas en Isabel herkennen dat. Zij stapten over van de reguliere BOL-opleiding Verpleegkunde naar het Leerhuis, een leertraject dat beter bij hen paste. Inmiddels zijn ze gediplomeerd: “Het was heel fijn dat we alles wat we op de werkvloer meemaakten meteen in de klas konden bespreken, samen met de docent en onze klasgenoten. Dat maakte het leren veel sterker en persoonlijker.”  

Niet in dienst 
De combinatie van leren en werken is natuurlijk niet nieuw, iedere zorgorganisatie werkt tegenwoordig met BBL-trajecten. Het verschil is dat studenten in het Leerhuis niet in dienst komen van de zorgorganisatie, maar student blijven bij mboRijnland. Waar studenten bij een BBL-traject vaak direct worden ingeroosterd voor de onderdelen die ze al geleerd hebben, blijft een leerhuis-student altijd boventallig en worden ze begeleid door een praktijkopleider van de zorginstelling. Daardoor kunnen ze zich volledig richten op leren en oefenen, zonder dat ze meteen de volledige verantwoordelijkheid van een medewerker dragen. 

Krachten bundelen 
“Met het Leerhuis bundelen we de kracht van onderwijs en praktijk,” aldus Kalmeijer. “Door deze samenwerking bieden we studenten een leeromgeving waarin zij zich optimaal kunnen ontwikkelen en waarin leren en werken naadloos op elkaar aansluiten.” Ook Ruth van der Esch, regiodirecteur bij ActiVite, is enthousiast: “Door theorie en praktijk integraal aan te bieden, creëren we een veilige en stabiele leer-werkomgeving. Op deze manier bereiden we toekomstige zorgprofessionals optimaal voor op een loopbaan in de zorg.” 

Wil je meer weten? Kijk hier voor meer informatie over deze praktijkleerroute.

mboRijnland en Zorginstituut Nederland hebben op 5 januari een samenwerkingsovereenkomst ondertekend. Hiermee zetten de partijen een belangrijke stap om mbo-zorgprofessionals veel meer te betrekken bij kennisontwikkeling, kennisdeling en toepassing in de praktijk. Het doel van de samenwerking is het versterken van de kennisinfrastructuur in de langdurige zorg.  

De langdurige zorg staat onder druk door onder meer toenemende en complexere zorgvraag, personeelstekort, stijgende kosten en verduurzamingsopgaven. Passende zorg vraagt om actuele, toepasbare kennis die zorgprofessionals ondersteunt in hun dagelijks werk en bijdraagt aan kwaliteit van leven voor cliënten én kwaliteit van werken voor professionals.  

Tot nu toe vindt kennisontwikkeling veelal plaats bij universiteiten en hbo-onderzoeksinstellingen, terwijl het merendeel van de zorgprofessionals mbo-opgeleid is. Désiree Bierlaagh, practor bij Centrum voor Innovatief Vakmanschap (CIV) Welzijn & Zorg: “Kennis bereikt nog onvoldoende de zorgpraktijk en andersom worden ervaringen uit de zorgpraktijk onvoldoende meegenomen in onderzoek en beleid. Met deze samenwerking verbinden we alle bronnen van kennis en benutten we daarbij de unieke kracht en praktische wijsheid van het mbo.” 

Praktisch perspectief centraal 

Binnen deze samenwerking wordt een onderzoekswerkplaats ingericht. Deze werkplaats is verbonden aan het practoraat Praktische wijsheid in Welzijn & Zorg en maakt onderdeel uit van het Centrum voor Innovatief Vakmanschap (CIV) Welzijn en Zorg van mboRijnland. 

De onderzoekswerkplaats richt zich op het dichten van gaten in de huidige kennisinfrastructuur én op het verbinden, versterken en versnellen van het onderzoekend vermogen binnen het mbo.  

Karin Timm, lid Raad van Bestuur Zorginstituut Nederland, is trots op de ondertekening: “In onze samenwerking staat de praktijk van mbo-opgeleide zorgprofessionals centraal: hun ervaring, vakmanschap en praktische wijsheid zijn van grote waarde voor goede langdurige zorg. We zijn blij dat we, naast academische werkplaatsen nu ook samenwerken met een practoraat. Dit is belangrijk, want de meeste zorgprofessionals zijn mbo-opgeleid.” 

Gedeelde ambities 

De drie partijen vinden elkaar in duidelijke ambities: 

• het verder ontwikkelen van kennis over langdurige zorg die bijdraagt aan kwaliteit van leven en goed werkt;   

• het versterken van het onderzoekend vermogen in het mbo, ook ten behoeve van passende zorg; 

• het erkennen en waarderen van het mbo en mbo-opgeleide zorgprofessionals als een cruciale kracht voor de zorg van nu en de toekomst. 

De samenwerking is geslaagd als blijkt dat er meer kennis is over passende zorg, de onderzoeksvaardigheden in het mbo verbeteren en het mbo meer waardering krijgt in de samenleving. 

De komende maanden worden de ambities uitgewerkt tot concrete plannen en activiteiten.

Vanaf dit studiejaar starten studenten van de opleiding Helpende Zorg & Welzijn niveau 2 van mboRijnland met een nieuwe praktijkleerroute ‘Het Leerhuis’ bij Zorgpartners Midden-Holland. Op locatie Prinsenhof in Gouda volgen zij hun opleiding grotendeels op de werkvloer, waar theorie en praktijk samenkomen. Vandaag was de feestelijke start en werd de samenwerking bekrachtigd.

‘Het Leerhuis’ is een onderwijsvorm waarbij studenten vier dagen per week leren en werken in de praktijk van zorg en welzijn. Docenten van mboRijnland verzorgen de theorielessen grotendeels op locatie Prinsenhof en deels bij mboRijnland. De studenten brengen theorie direct in praktijk en nemen praktijksituaties mee terug naar de les. Deze aanpak zorgt voor meer betrokkenheid, verdieping en motivatie bij de student.

Leren in de praktijk

In het eerste jaar ligt de nadruk op welzijnsactiviteiten, zoals het ondersteunen van bewoners in de woonkamer. In het tweede jaar verschuift de focus naar zorgverlening. De begeleiding wordt afgestemd op de behoeften van de student. Sommigen zullen vanaf dag één helpen met de persoonlijke verzorging, anderen starten met meekijken en wennen aan de zorg. De studenten zijn boventallig en worden dagelijks gekoppeld aan een werkbegeleider. Daarnaast is er een docent van mboRijnland aanwezig op de werkvloer. Deze intensieve begeleiding zorgt voor een veilige leeromgeving waarin studenten optimaal kunnen groeien.

Brenda Wesseling, leidinggevende zorg en wonen bij Zorgpartners Midden-Holland locatie Prinsenhof, is in ieder geval blij met de komst van het Leerhuis: “Uit eigen ervaring weet ik dat deze vorm van leren als positief wordt ervaren. Ik ben blij dat we hier bij Prinsenhof nu ook mee aan de slag gaan. Studenten lopen het hele schooljaar stage op de etage, waardoor ze echt onderdeel worden van het team en een band opbouwen met cliënten en mantelzorgers. Het is passend onderwijs, waarbij jongeren leren in de praktijk en de theorie meebeweegt met wat zij op dat moment nodig hebben.”

Bewezen succes

Het Leerhuis is als onderwijsvorm niet nieuw voor mboRijnland en Zorgpartners Midden-Holland. Eerder zijn vergelijkbare trajecten met succes opgezet op de locaties Savelberg en De Hanepraij, waar studenten van de opleidingen Verzorgende IG en Verpleegkunde op vergelijkbare wijze zijn opgeleid. Deze ervaringen laten zien dat studenten sneller leren door te doen en te ervaren, en dat de praktijk hen helpt om complexe zorgsituaties beter te begrijpen.

Niels Dusamos, onderwijskundig teamleider mboRijnland Gouda: “Het Leerhuis is aansprekend voor studenten die graag willen leren in de praktijk. De kracht van deze vorm van mbo-onderwijs is dat studenten zelf in een realistische omgeving ervaren wat ze later willen gaan doen.”

Studenten aan het woord

Ook studenten Renske (eerstejaars) en Samira (tweedejaars) zijn enthousiast over deze leerroute. Renske: “Je leert meteen in de praktijk door te doen. Ik help in de huiskamer met bijvoorbeeld het eten. Ik geniet van het contact met ouderen. Het verschilt per persoon wat voor gesprekken je hebt. Het is fijn dat de docent en praktijkbegeleider in de buurt zijn. Als je een casus bespreekt met de klas, leert iedereen ervan.”

Samira: “Ik ondersteun ouderen met dagelijkse dingen, zoals wassen en aankleden. Het is dankbaar werk – een blik of lach geeft zoveel voldoening.”

Ben je geïnteresseerd in deze praktijkleerroute? Voor meer informatie over het onderwijs kun je contact opnemen met docente Sylvia Peters, speters@mborijnland.nl (onderwijs). Heb je vragen over de praktijk, neem dan contact op via opleidingen@zorgpartners.nl (praktijk).