Sinds de start in 2017 is mboRijnland partner van het LEF, het Leiden Education FieldLab. Die samenwerking kreeg ruim een jaar geleden een nieuwe impuls toen het LEF introk in LLokaal, de leer- en werkomgeving van mboRijnland aan het Bètaplein in Leiden. Wat begon als een praktische oplossing voor een huisvestingsvraagstuk, is inmiddels uitgegroeid tot een krachtige katalysator voor ontmoeting, samenwerking en innovatie.
Volgens Sanne van der Linden, proceshouder het LEF, was de zoektocht naar een vaste plek al langer gaande. “Vanaf het begin stelden we ons de vraag: blijven we een rondreizend netwerk of kiezen we voor een fysieke plek? Uiteindelijk werd duidelijk dat een vaste basis essentieel is — een soort huiskamer voor de Leidse onderwijsprofessional.” Na meerdere tijdelijke locaties in zeven jaar tijd bracht een aflopend huurcontract de noodzaak om opnieuw te moeten verhuizen in een stroomversnelling. “Inhoudelijk waren we al langer hiernaartoe aan het bewegen”, licht Sanne toe.
Vakmanschap en praktijkkennis onmisbaar
Die beweging werd al vroeg herkend door Otto Jelsma, voormalig bestuursvoorzitter van mboRijnland. Voor mboRijnland paste de inhuizing perfect bij een bredere ambitie: het mbo steviger positioneren in de stad en als volwaardige partner in het Leidse kennis- en innovatienetwerk. Opvolger Frans Möhring ziet dat effect inmiddels duidelijk terug. “Waar het mbo vroeger soms letterlijk en figuurlijk aan de rand zat, zie je nu dat vakmanschap en praktijkkennis onmisbaar zijn voor de stad en de regio. Deze plek maakt dat zichtbaar.”
Sinds de komst van het LEF in LLokaal is de verbinding tussen mboRijnland en andere partners merkbaar intensiever geworden. Docenten sluiten gemakkelijker aan bij uiteenlopende vraagstukken, practoraten en lectoraten weten elkaar sneller te vinden en het mbo wordt vanzelfsprekender betrokken bij nieuwe projecten en initiatieven. Sanne: “Eerst lag de nadruk op het organiseren van de samenwerking. Nu dat staat, kunnen we ons veel meer richten op de inhoud en hoe we daarin samen optrekken.”
Die inhoudelijke samenwerking krijgt inmiddels concreet vorm. Zo presenteerde projectleider Michel van Duijn de Loopbaan Experience — een interactieve installatie die studenten helpt nadenken over hun toekomst — aan de LEF-verkenners. Het idee is om dit concept door te ontwikkelen zodat ook leerlingen uit het voortgezet onderwijs en hbo-studenten er gebruik van kunnen maken. “Hoe mooi zou het zijn als jongeren uit verschillende onderwijsniveaus zich hier oriënteren op hun volgende stap?” aldus Sanne.
Verbinding tussen mensen en ideeën
De impact zit niet alleen in formele projecten, maar juist ook in het informele. LLokaal bevindt zich midden in een leerwerkbedrijf waar studenten koffie schenken, broodjes smeren en mediaproducties verzorgen. Dat zorgt voor een levendige dynamiek. Medewerkers van het Grand Café merken dat dagelijks: er lopen voortdurend mensen in en uit, spreken af, drinken koffie en raken in gesprek. “Voor je het weet ontstaat er verbinding tussen mensen en ideeën,” zegt Sanne enthousiast. “Dat is precies de rol van LLokaal met LEF.”
“Die onderwijsenergie is uniek en duidelijk voelbaar zodra je LLokaal binnenstapt, dat doet iets met het enthousiasme, de ambities en innovatiekracht in het onderwijs”, vult Frans aan.
De samenwerking kende in het begin ook frictie. De flexibele werkwijze van het LEF botste bij de start met de meer gestructureerde processen die horen bij een onderwijsomgeving met studenten. “Dat schuren was intens, maar ook nodig,” blikt Sanne terug. “We hebben echt tijd genomen om van ‘wij en zij’ naar ‘wij samen’ te groeien.” Inmiddels ervaren partners de plek als open, toegankelijk en betekenisvol.
Mooie mijlpalen
Het afgelopen jaar kende bovendien een aantal zichtbare successen en mijlpalen: de gezamenlijke kick-off in LLokaal van Leiden Nationale Onderwijsstad 2025 met een livestream op meerdere locaties, en het Nationale Onderwijsstad-diner in LLokaal met LEF, verzorgd door mbo-studenten van de opleidingen Kok en Gastheer/Gastvrouw. “Dit alles is mede mogelijk gemaakt door de verbindende kracht van de gemeente Leiden”, vult Sanne aan. “Zij spelen een belangrijke rol in de doorontwikkeling van LLokaal met LEF.”
De gemeente ziet duidelijk een toegevoegde waarde van LLokaal met LEF. “Als kennisstad staan we voor samenwerking, vernieuwing en trots op ons onderwijs. LEF laat in LLokaal zien hoe verbinding tussen onderwijs, onderzoek en praktijk leidt tot innovatiekracht voor onze stad,” aldus wethouder kennis Wietske Veltman.
Tegelijkertijd kijken de partners vooruit. Er is commitment van 27 organisaties voor de volgende LEF-fase (2026–2030) en er wordt gewerkt aan een meerjarig huurcontract. De uitdaging ligt nu in het verder verdiepen van de samenwerking: welke ontmoetingen willen partners organiseren, hoe krijgt Leven Lang Ontwikkelen (LLO) concreet vorm, en hoe kan het doen van onderzoek binnen de broedplaats functie van het LEF sterker worden neergezet?
Ambities en dromen
Frans ziet daarnaast kansen om het concept uit te breiden. “Hoe mooi zou het zijn om ook in onze andere vestigingsplaatsen ontmoetingsplekken zoals LLokaal met LEF te creëren?” Sanne droomt ondertussen van nieuwe verbindende initiatieven, zoals een onderwijsfestival op het Bètaplein met alle bedrijven en kennisinstellingen die daar zitten.
Zo groeit LLokaal met LEF steeds verder uit tot een plek waar onderwijs samen wordt gemaakt, gedragen en ontwikkeld – zichtbaar en voelbaar, en midden in de stad Leiden.
Tijdens de conferentie stond de vraag centraal hoe samenwerking in de onderwijsketen kan bijdragen aan sterke, duurzame loopbanen voor jongeren. Door onderwijs beter op elkaar en op de arbeidsmarkt aan te laten sluiten, zorgen de partners er samen voor dat de studenten van nu uitgroeien tot de vakexperts van de toekomst.
“De uitdagingen op de arbeidsmarkt vragen om intensieve samenwerking in de hele keten,” zegt Jan van Laake, onderwijsdirecteur College Techniek & ICT en regioverantwoordelijke voor Gouda. “Door onderwijs, overheid en bedrijfsleven met elkaar te verbinden, creëren we betekenisvolle leerroutes, versterken we innovatie en zorgen we ervoor dat studenten goed voorbereid én goed begeleid een passende plek op de arbeidsmarkt vinden.”
Zowel in het Houtkwartier als op het Bètaplein werd deze dag onderzoek gedaan met betrokkenheid van de wijk. Per locatie kregen drie studententeams een prijs in de categorieën praktische toepasbaarheid, creativiteit en inhoudelijke kwaliteit. Een van de oplossingen was een meld-app 
Brede samenwerking kennisinstellingen
Wethouder Veltman ging in haar gastles in op haar portefeuille Economie, Kennis, Sport en Gezondheid en legde uit hoe besluiten binnen de gemeente tot stand komen. Ze liet zien hoe jongeren zelf kunnen meedoen aan de lokale democratie, bijvoorbeeld via de Jongerenraad of de Studentenraad op school. Ook besprak ze actuele Leidse projecten zoals het Sportcomplex 1574 en het Leiden Bio Science Park. De les eindigde met een debatoefening, waarbij studenten een thema kozen en een standpunt moesten innemen. 
veel beter hoe beslissingen in de gemeente worden genomen”, aldus een eerstejaars student Doktersassistent.
Het is onze collectieve verantwoordelijkheid om ervoor te zorgen dat alle studenten eerlijke kansen krijgen en gelijk worden behandeld voor, tijdens en na de stage. Het bevorderen van een inclusieve en respectvolle omgeving op de werkvloer draagt bij aan het waarborgen van gelijke kansen voor iedereen in onze samenleving. En zorgt ervoor dat we geen talenten mislopen op de arbeidsmarkt.
Stagediscriminatie heeft directe impact op de motivatie, het welzijn, het zelfvertrouwen en toekomstkansen van studenten.
Wat de aanpak anders maakt is dat we voortbouwen op opbrengsten uit andere regio’s. We starten in Leiden met meerdere pilot-interventies die we in 2026 gezamenlijk uitvoeren. We zijn er nog niet, maar we zijn begonnen en dat maakt ons trots en hoopvol. In 2026 volgen drie werksessies gericht op echte impact voor studenten. Daaruit volgt een handboek Gelijke kansen waarmee we in Leiden kunnen werken om voor iedereen gelijke kansen te creëren. Samen maken we het verschil! 
Stichting Nationale Onderwijsweek organiseert traditiegetrouw elk jaar het Nationaal Onderwijsdiner dat dit jaar werd gehouden in LLokaal met LEF, de huiskamer van Leiden Nationale Onderwijsstad 2025. Studenten van mboRijnland ontvingen de ruim tachtig gasten met gastvrijheid en de student-koks verzorgden een culinaire avond voor de aanwezigen. Het was een ontspannen avond waar Leidse onderwijscollega’s en collega’s uit heel Nederland de gelegenheid hadden om tijdens het diner kennis uit te wisselen, elkaar te ontmoeten en nieuwe verbindingen te leggen. 
Wetenschappelijke inzichten worden steeds vaker getoetst aan de praktische inzichten vanuit de beroepspraktijk. Werkt wat wetenschappelijk wordt bedacht daadwerkelijk in de praktijk of wordt het met een net iets andere toepassing of aanpassing nog beter? Andersom worden vraagstukken uit de praktijk onderzocht door hbo en mbo, aangevuld met wetenschappelijke inzichten. Kortom, hoe kunnen theorie en praktijk elkaar nog beter aanvullen en versterken om tot innovatie te komen?
onderwijs en arbeidsmarkt, de samenwerking tussen mbo, hbo, wo en het werkveld en de bestuurlijke visie en de aansluiting op landelijke ontwikkelingen.
alle medewerkers vertegenwoordigers van de MBO Raad, collega-instellingen, gemeenten en het regionale werkveld aanwezig waren – is stilgestaan bij de betekenisvolle bijdrage van Otto Jelsma aan het mbo-onderwijs in de regio. Na bijna 20 jaar met hart en ziel deel te hebben uitgemaakt van het College van Bestuur, waarvan 16 jaar als voorzitter, gaat Otto Jelsma per 1 oktober met pensioen en draagt het stokje over aan Frans Möhring.
Bijdrage aan mboRijnland en de regio
mboRijnland dankt Otto Jelsma hartelijk voor zijn passie, bevlogenheid en waardevolle inzet en wenst hem alle goeds voor de toekomst. Met vertrouwen en enthousiasme kijkt de organisatie uit naar een nieuwe fase onder leiding van Frans Möhring en Saskia Schenning en Ron van Kints, de zittende leden van het College van Bestuur.