Met de ExpoKoffer introduceert mboRijnland een innovatief onderwijsconcept waarmee studenten leren om technologie in welzijn en zorg persoonsgericht in te zetten. Niet de technologie en het hulpmiddel, maar het verhaal en de behoeften van de cliënt staan centraal. De belangstelling vanuit welzijns- en zorgorganisaties in de regio is al gewekt. Daarom wordt ook gekeken naar een aparte variant voor de beroepspraktijk.
Hoe kan technologie bijdragen aan goede zorg en ondersteuning? Die vraag staat centraal in de ExpoKoffer, een nieuw onderwijsconcept dat Arianne Riedijk, projectleider van het Experimenteerhuis, samen met welzijns- en zorgpartners heeft ontwikkeld. Na de ExpoBike en de ExpoBieb is er nu de ExpoKoffer. “Met deze koffer brengen we technologie in welzijn en zorg op een toegankelijke manier in het onderwijs. Studenten leren om niet de hulpmiddelen, maar het verhaal van de cliënt als vertrekpunt te nemen”, vertelt Arianne Riedijk.
Eerst de cliënt, dan de technologie
In de ExpoKoffer zitten echte hulpmiddelen en technologieën waarmee studenten aan de slag gaan. Aan de hand van cliëntsituaties onderzoeken zij welke ondersteuning passend is. Daarbij kijken ze eerst naar de persoon achter de hulpvraag. Wat kan iemand zelf? Hoe ziet het dagelijks leven eruit? En wat betekent een hulpmiddel voor iemands zelfstandigheid, veiligheid, waardigheid en privacy?
Pas daarna komt de technologie in beeld. Want hoewel er steeds meer technologische mogelijkheden zijn in welzijn en zorg, betekent dat niet dat elk hulpmiddel voor iedere cliënt geschikt is. “Het risico bestaat dat je te snel naar een product grijpt, terwijl je nog onvoldoende weet wat iemand nodig heeft. Met de ExpoKoffer draaien we dat om. We beginnen bij het verhaal van de cliënt en kijken daarna of technologie iets kan toevoegen. Soms is dat een goede oplossing, soms past een andere vorm van ondersteuning beter. Juist die afweging is belangrijk voor toekomstige zorgprofessionals”, aldus Riedijk.
Van onderwijs naar de regionale praktijk
De ExpoKoffer is ontwikkeld vanuit de Community of Practice van CIV Welzijn & Zorg en het Experimenteerhuis, samen met het onderwijs en het werkveld. De eerste toepassing ligt bij de opleidingen Verpleegkunde en Verzorgende IG (VIG). De casussen, theorie en opdrachten sluiten aan op de onderwijsmodules die studenten volgen. Het is de bedoeling de inzet later uit te breiden naar onder meer Helpende in de zorg, Maatschappelijke Zorg en Sociaal Werk.

Ook de docent is blij met de koffer: “Aan de hand van een casus maken de studenten gericht kennis met wat technologie kan betekenen voor mensen. Doordat de hulpmiddelen in de ExpoKoffer aan een casus zijn gekoppeld, heb je alle bijbehorende technologieën meteen bij de hand om uit te proberen. Dit is echt vernieuwend onderwijs”, aldus Alinda Kooistra, docent Verpleegkunde.
Ook buiten mboRijnland is de belangstelling voor het innovatieve concept al merkbaar. Verschillende organisaties en groepen uit de regio hebben gevraagd of zij de ExpoKoffer kunnen gebruiken. Ook voor het voortgezet onderwijs en het hoger beroepsonderwijs biedt het concept mogelijkheden.
De huidige koffer is echter specifiek ontwikkeld voor de opleidingen bij mboRijnland en sluit aan op de bijbehorende online leeromgeving. Daarom onderzoekt mboRijnland de ontwikkeling van een aparte praktijkvariant die het werkveld kan lenen.
Samen leren over passende zorg
De praktijkvariant krijgt een eigen inhoud, met herkenbare cliëntverhalen en praktijkvraagstukken uit regionale organisaties. Zo kunnen professionals leren vanuit situaties die aansluiten op hun dagelijkse werk én ervaringen uitwisselen met andere organisaties en werkvelden.
De ambitie reikt verder dan het kennismaken met technologische hulpmiddelen. De ExpoKoffer moet bijdragen aan een manier van leren waarin onderwijs en beroepspraktijk elkaar versterken en samen onderzoeken wat goede, persoonsgerichte ondersteuning vraagt.
“Het zou mooi zijn als organisaties casussen en ervaringen met elkaar gaan delen en samen ontdekken wat werkt en waarom. Zo gebruiken onderwijs en praktijk dezelfde taal: eerst begrijpen wat iemand nodig heeft, daarna pas bepalen welke ondersteuning passend is. Onze ambitie is dat technologie in welzijn en zorg een vanzelfsprekend onderdeel wordt van professioneel handelen. Eén uitgangspunt blijft daarbij leidend: passende ondersteuning begint bij de mens, niet bij het product”, besluit Riedijk.


stickervellen vol met teksten, tekeningen en plakkers over wat volwassenen en kinderen verstaan onder goede zorg, vertelt Désirée Bierlaagh lachend. “Dit nemen we mee als waardevolle input voor ons onderzoek naar langdurige zorg.
De WetenschapsWarenmarkt is een markt met kraampjes waar onderzoekers op een toegankelijke en aansprekende manier laten zien met welke vragen of thema´s ze bezig zijn. Zo konden bezoekers bijvoorbeeld zien wat een wolf eet door wolvendrollen uit te pluizen, kinderen gingen aan de slag om zorgvuldig een patiënt te opereren als Dr. Bibber én gingen dus in gesprek met onze eigen onderzoekers over wat goede zorg voor hen betekent.



Marianne Schouwstra, docentonderzoeker bij CIV Welzijn & Zorg van mboRijnland, ziet hierin een belangrijke meerwaarde: “Studenten maken in de praktijk uiteenlopende situaties mee die hen raken. Soms voelen ze spanning, twijfel of ongemak, maar weten nog niet goed hoe ze dat kunnen bespreken met collega’s. Met deze module leren zij om zulke ervaringen serieus te nemen, te onderzoeken en te verbinden aan professioneel en moreel handelen. Zo wordt de praktijk niet alleen een plek om vaardigheden te oefenen, maar ook een plek om te leren wat goede zorg betekent.”

Bezoekers kunnen bij 
Bezoekers kunnen de hulpmiddelen niet alleen bekijken, maar ook uitproberen en lenen. Denk aan slimme technologieën die ondersteunen bij wonen, bewegen en veiligheid in huis, zoals de interactieve knuffelkat Ginger, een druppelbril of een saturatiemeter die met een vingersensor het zuurstofgehalte in het bloed meet. Op expobieb.nl staan alle uitleenproducten en kun je via het boekingssysteem hulpmiddelen reserveren om te lenen.
Afgelopen vrijdag namen studenten van de opleidingen Apothekersassistent, Doktersassistent, Tandartsassistent en Sociaal Werk deel aan deze show. Deze vond plaats op een van de locaties van mboRijnland in Leiden. De twee presentatoren van De Kiesmannen wisten de aandacht van de studenten goed vast te houden met humor, video’s, prikkelende stellingen en quizvragen. Op een laagdrempelige manier kwamen onderwerpen als de rol van de gemeenteraad, het belang van stemmen en de verschillen tussen politieke stromingen aan bod.

