mboRijnland en Hogeschool Leiden starten een versnelde route van mbo naar Pabo. Studenten van de opleiding Onderwijsassistent in Leiden kunnen zo binnen zes jaar hun mbo- en Pabo-diploma halen. Hiermee willen de scholen de doorstroom naar de Pabo vergroten en ervoor zorgen dat studenten sneller zelfstandig voor de klas staan. Deze ontwikkeling sluit aan bij de grote behoefte aan leerkrachten in het basisonderwijs.
Het gezamenlijke traject is ontstaan vanuit de wens om gemotiveerde mbo-studenten meer uitdaging te bieden en hun doorstroom naar de Pabo te versterken. Dankzij financiële steun van de gemeente Leiden en een aantal scholen in Leiden kan dit plan nu daadwerkelijk worden uitgevoerd. De pilot start in studiejaar 2025–2026 met een eerste groep studenten.
Inhoudelijke afstemming tussen mbo en hbo
De focus ligt op stevige inhoudelijke afstemming tussen de onderwijsprogramma’s van de mbo-opleiding Onderwijsassistent en de Pabo. ”We kijken waar de lesstof overlapt en vullen het mbo-programma waar nodig aan met onderdelen uit de Pabo. In het eerste semester van het derde jaar volgen studenten les op het mbo, met extra lessen van Pabo-docenten. In het tweede semester maken ze de overstap naar de Pabo in Leiden. Goede begeleiding is daarbij essentieel om hun kans op succesvolle doorstroom te vergroten”, zegt Wendy Klaver, onderwijsmanager Pabo bij Hogeschool Leiden.
Doorstroom bevorderen
Jaarlijks starten zo’n 125 studenten met de mbo-opleiding Onderwijsassistent in Leiden. Veel van hen hebben de ambitie om door te stromen naar de Pabo. “Met de nieuwe leerlijn versterken we die doorstroom en bieden we sommige studenten extra uitdaging. Dankzij dit traject kunnen ze na drie jaar mbo direct instromen in de hoofdfase van de flexibele voltijd-Pabo. Zo doen ze nog maar drie jaar over de Pabo en kunnen ze een jaar eerder aan de slag in het basisonderwijs”, vertelt Jacqueline Laforêt, onderwijskundig teamleider Onderwijs & Kinderopvang bij mboRijnland en coördinator van de drempelloze doorstroom in regio Leiden.
“In september start de eerste groep studenten met dit nieuwe traject. De volgende lichting staat al te popelen: ze zijn enthousiast en werken hard om aan de toelatingseisen te voldoen. Het vooruitzicht om al tijdens hun mbo-opleiding Pabo-lessen te volgen en het laatste halfjaar onderwijs te krijgen op de Pabo in Leiden, motiveert hen om er alles uit te halen”, aldus Jacqueline Laforêt.
Leiden Nationale Onderwijsstad 2025
Deze nieuwe leerlijn komt voort uit de sterke onderwijsketen in Leiden en sluit naadloos aan bij de kracht van Leiden Nationale Onderwijsstad 2025. Deze landelijke titel draagt Leiden een jaar lang. Leiden is een aantrekkelijke kennis- en onderwijsstad met veel verschillende soorten onderwijsinstellingen. De vele educatie- en onderwijsprofessionals zoeken elkaar op en werken nauw samen in een groot netwerk. Onderwijsinnovaties vinden snel hun weg naar de praktijk.








Zo ook bij Ruby (18), student Kok bij mboRijnland. Ze kwam in contact met Remco van der Meij, jongerenwerker bij Welzijnskwartier. Ruby: “Ik heb veel gehad aan de gesprekken met Remco. Ik heb hem leren kennen bij het Kookcafé van het jongerencentrum. Hij heeft voor mij een laptop geregeld via het jongerenwerk, me geholpen met het zoeken naar een woning, een baan, het (her)starten van mijn opleiding, en me verwezen naar iemand met wie ik gesprekken kon voeren over mijn thuissituatie.”
“Verder is het belangrijk om te kijken hoe we als hulporganisaties beter kunnen samenwerken en aansluiten op de bredere vraag van jongeren. De hulp wordt nu in zoveel brokjes aangeboden wat het voor de jongeren lastig maakt om hun weg te vinden in de hulp die ze nodig hebben”, sluit Lex af.
De ontwikkelingen laten zien dat zorg en-welzijnsmedewerkers worden geconfronteerd met een steeds grotere zorgvraag, een hogere werkdruk, tekort aan zorgpersoneel en een toenemende complexiteit in zorgvragen. Ouderen krijgen daardoor vaker geen passende ondersteuning, waardoor hun zelfredzaamheid afneemt. Een van de oplossingen kan gezocht worden in technologie. Het Experimenteerhuis en de Expobike spelen in op de regionale behoefte van inwoners en professionals aan preventie en technologie in de zorg, zodat langer thuis blijven wonen vaker een optie is.
Om in te kunnen spelen op de groter wordende zorgvraag is een omslag nodig in de denkwijze over zorg. Niet het krijgen van zorg moet het uitgangspunt zijn, maar het in stand houden van gezondheid. Behoud van eigen regie is belangrijk. En de invloed die het behouden of aanleren van vaardigheden heeft op de zelfstandigheid die iemand ervaart mag niet worden onderschat. Het Experimenteerhuis en de Expobike werken volgens dit principe en helpen zo om de zorg betaalbaar, toegankelijk en innovatief te houden en om studenten optimaal voor te bereiden op hun toekomstige rol in de zorg.
Het initiatief voor deze challengedag ontstond vanuit de wens om het Bètaplein, dat momenteel als kaal en ongezellig wordt ervaren, aantrekkelijker te maken. In interdisciplinaire teams onderzochten studenten, met behulp van creatieve werkvormen en veldonderzoek, welke verbeteringen nodig zijn. Tijdens mini-lezingen, veldwerk en in een inspiratiekamer kregen ze waardevolle inzichten in best practices en lieten zich inspireren door experts. Onder anderen Saniye Çelik, bijzonder hoogleraar Diversiteit, Inclusie en Politie aan Universiteit Leiden én lector Diversiteit & Inclusie aan Hogeschool Leiden en Gerdo Kuiper, lector Recht & Veiligheid aan dezelfde hogeschool, namen deel. Verder waren ook een wijkagent, een jongerenwerker, een boa en wethouder Fleur Spijker van gemeente Leiden aanwezig.
Met activiteiten in de aula’s en kantines van de locaties Lammenschans, Breestraat en Storm Buysingstraat en een aantal workshops voor kleinere groepen stond het welzijn van onze studenten centraal. Zo organiseerden een aantal studenten van Sociaal Werk spelletjes, een tafeltennistoernooi en een pubquiz om lekker interactief met studenten bezig te zijn.




Arianne Riedijk, projectleider van het Experimenteerhuis: “Het Experimenteerhuis is een nagebootst woonhuis met zorgtechnologie. Hier worden studenten voorbereid op hun toekomstige werk in de zorgsector. Naast inwoners komen ook leerlingen uit het voortgezet onderwijs en hbo-studenten regelmatig langs om kennis te maken met zorgtechnologie. Ook de wijkregisseur van Zoetermeer en ouderenadviseurs van InZet werken mee om de behoeften in de wijken te signaleren. De KLEP-lunch is hier sinds kort een onderdeel van. Tijdens een lekkere lunch in het buurtcentrum gaan we met elkaar in gesprek over onze gezondheid en wat ons helpt om gezond te blijven.”